Tuesday, Aug 22, 04:08 PM

Câu trả lời của Iraq cho các kim tự tháp cổ đại

Ai Cập có Kim tự tháp Giza, và Iraq có Ziggurat of Ur - một thành tựu kỹ thuật được bảo tồn cực kỳ tốt, vượt qua những tàn tích của một thành phố cổ đại quan trọng.

Câu trả lời của Iraq cho các kim tự tháp cổ đại
Câu trả lời của Iraq cho các kim tự tháp cổ đại

Khoảng 4.000 năm trước, vùng đất khô cằn, nhợt nhạt của sa mạc Iraq này chính là trung tâm của một nền văn minh. Ngày nay tàn tích của thành phố Ur vĩ đại, từng là thủ đô hành chính của Lưỡng Hà, nằm ​​trong một khu đất hoang cằn cỗi gần nhà tù khét tiếng nhất Iraq. 

Trong bóng tối của hàng rào nhà tù cao chót vót, Abo Ashraf, người tự xưng là người chăm sóc khu khảo cổ và một số ít khách du lịch là dấu hiệu duy nhất của sự sống trong nhiều dặm. Ở cuối một lối đi dài bằng gỗ, một đường ziggurat ấn tượng gần như là tất cả những gì còn lại của đô thị cổ xưa của người Sumer.

c226u-tra-loi-cua-iraq-cho-c225c-kim-tu-th225p-co-dai_1.jpg
Kim tự tháp Ziggurat of Ur ở Iraq. Ảnh: BBC.

Ziggurat of Ur - Đô thị cổ xưa của người Sumer

Ziggurat of Ur, một công trình khổng lồ 4.100 năm tuổi, nhiều tầng điện thờ với những bậc thang khổng lồ. Một hàng rào dây xích cao chắn lối vào và một bãi đậu xe lát đá là những gợi ý duy nhất về thế giới hiện đại.

Những viên ziggurat đầu tiên có niên đại trước các kim tự tháp Ai Cập, và một số di tích vẫn có thể được tìm thấy ở Iraq và Iran ngày nay. Chúng cũng uy nghiêm như các đối tác Ai Cập và cũng phục vụ mục đích tôn giáo, nhưng chúng khác nhau ở một vài điểm: ziggurat có một số bậc thang trái ngược với các bức tường phẳng của kim tự tháp, chúng không có phòng bên trong và chúng có đền thờ ở trên cùng chứ không phải là những ngôi mộ bên trong.

Maddalena Rumor, một chuyên gia về Cận Đông Cổ tại Đại học Case Western Reserve, Mỹ, cho biết: “Một ziggurat là một tòa nhà linh thiêng, về cơ bản là một ngôi đền trên nền có cầu thang. Những ngôi đền sớm nhất cho thấy những công trình xây dựng đơn giản của những ngôi đền một phòng trên một nền tảng nhỏ. Theo thời gian, những ngôi đền và nền tảng đã nhiều lần được tái tạo và mở rộng, ngày càng phức tạp và kích thước, đạt đến hình dạng hoàn hảo nhất trong Ziggurat".

Ziggurat of Ur được xây dựng muộn hơn một chút (khoảng 680 năm sau kim tự tháp đầu tiên), nhưng nó nổi tiếng vì là một trong những công trình được bảo tồn tốt nhất, và cũng vì vị trí của nó ở Ur, nơi giữ một vị trí nổi bật trong sử sách.

Theo đó, Mesopotamia là nguồn gốc của thủy lợi nhân tạo: người dân Ur đã cắt các kênh và mương để điều tiết dòng chảy của nước và tưới cho đất xa hơn từ bờ sông Euphrates. 

Người Sumer khoét hàng trăm lỗ vuông trên các bức tường bên ngoài để cho phép lõi gạch bùn bên trong luôn khô. Nguồn: Geena Truman.
Người Sumer khoét hàng trăm lỗ vuông trên các bức tường bên ngoài để cho phép lõi gạch bùn bên trong luôn khô. Nguồn: Geena Truman.

Cấu trúc của kim tự tháp Ziggurat of Ur

Các tầng dưới của cấu trúc vẫn còn cho đến ngày nay, mặc dù ngôi đền và các sân thượng ở trên cùng đã bị mất. Để tìm ra chúng trông như thế nào, các chuyên gia đã sử dụng tất cả các loại công nghệ và các tác phẩm cổ (từ các nhà sử học như Herodotus, cũng như Kinh thánh). 

Trong bài báo năm 2016, A Ziggurat và Mặt trăng, Amelia Sparavigna, một chuyên gia hình ảnh khảo cổ học của Đại học Bách khoa Turin, đã viết, "Ziggurat là cấu trúc hình chóp với đỉnh bằng phẳng, với lõi được tạo thành từ gạch nung từ mặt trời, được bao phủ bởi gạch nung. Các mặt ngoài thường được tráng men màu khác nhau".

Dựa trên những dấu tích còn lại được tìm thấy tại địa điểm , người ta thống nhất chung rằng Ziggurat của Ur là một ngôi đền bằng gốm sứ nằm trên đỉnh hai tầng gạch bùn khổng lồ. Chỉ riêng phần đế đã bao gồm hơn 720.000 viên gạch bùn được xếp chồng lên nhau một cách tỉ mỉ, mỗi viên nặng tới 15 kg. 

Phản ánh kiến ​​thức của người Sumer về các chu kỳ mặt trăng và mặt trời, mỗi góc trong số bốn góc của ziggurat chỉ theo một hướng chính xác như la bàn và một cầu thang lớn lên các tầng trên được hướng về phía mặt trời mọc vào mùa hạ chí.

Mỗi góc trong số bốn góc của ziggurat đều hướng về một hướng chính và một cầu thang lớn hướng về mặt trời mọc vào hạ chí. Nguồn: Geena Truman.
Mỗi góc trong số bốn góc của ziggurat đều hướng về một hướng chính và một cầu thang lớn hướng về mặt trời mọc vào hạ chí. Nguồn: Geena Truman.

Vua Ur-Nammu đã đặt viên gạch đầu tiên của ziggurat vào năm 2100 trước Công nguyên, và việc xây dựng sau đó được hoàn thành bởi con trai của ông là Vua Shulgi, vào thời điểm đó thành phố là thủ đô hưng thịnh của Lưỡng Hà. 

Nhưng đến thế kỷ thứ 6 trước Công nguyên, ziggurat đã bị tàn phá do sức nóng khắc nghiệt của sa mạc và cát. Vua Nabonidus của Babylonia bắt đầu khôi phục kim tự tháp vào khoảng năm 550 trước Công nguyên, nhưng thay vì tạo lại ba tầng ban đầu, ông đã xây dựng bảy tầng, phù hợp với các cấu trúc vĩ đại khác của Babylon vào thời điểm đó, chẳng hạn như Etemenanki ziggurat, mà một số người tin rằng đó là tháp Babel.

Phần lớn của ziggurat vẫn còn nguyên vẹn cho đến ngày nay phần lớn là do ba cải tiến tài tình của các kỹ sư gốc Sumer.

Đầu tiên là thông gió. Cũng giống như các ziggurat khác, công trình này được xây dựng bằng lõi gạch bùn bao quanh bên ngoài là gạch nung nắng. Và vì lõi đó giữ lại hơi ẩm có thể dẫn đến sự xuống cấp tổng thể của cấu trúc, người Sumer đã đục hàng trăm lỗ vuông vào các bức tường bên ngoài để cho phép thoát hơi nước nhanh chóng. Tin đồn giải thích rằng nếu không có chi tiết này, "nội thất bằng gạch bùn có thể mềm đi khi mưa lớn, và cuối cùng sẽ phồng lên hoặc sụp đổ".

Thứ hai, các bức tường được xây dựng ở một độ nghiêng nhẹ. Điều này cho phép nước chảy xuống các mặt của ziggurat, ngăn chặn sự tích tụ ở các tầng trên; góc làm cho cấu trúc trông lớn hơn từ xa, đe dọa kẻ thù của đế chế.

Cuối cùng, ngôi đền trên đỉnh được xây dựng bằng gạch bùn nung hoàn toàn được kết dính với nhau bằng bitum. Loại hắc ín tự nhiên này ngăn chặn nước thấm vào lõi không nung.

Bất chấp những thành tựu này, vào thế kỷ thứ 6 CN, đô thị từng phát triển mạnh mẽ đã khô kiệt về mặt vật chất. Sông Euphrates đã thay đổi dòng chảy, khiến thành phố không có nước và do đó không thể ở được. Ur và ziggurat đã bị bỏ rơi và sau đó bị chôn vùi dưới một ngọn núi cát bởi gió và thời gian.

Câu trả lời của Iraq cho các kim tự tháp cổ đại - Ảnh 1

Ur được cho là nơi sinh của Abraham trong Kinh thánh và là quê hương của bộ luật đầu tiên. Nguồn: Assad Niazi / Getty Images.

Các bậc thang phía trên và ngôi đền đầy màu sắc đã bị phá hủy từ lâu và bị mất theo thời gian. Nhưng trên khắp sa mạc rộng gần như bằng phẳng, có thể nhìn thấy những gò đất nhỏ nằm rải rác khắp khu vực đang chờ được khai quật, chắc chắn là ẩn chứa một thế giới kho báu chưa được khám phá.

Mai Nguyễn (Theo BBC)
Theo daidoanket.vn http://daidoanket.vn/cau-tra-loi-cua-iraq-cho-cac-kim-tu-thap-co-dai-5694732.html Copylink