Phát huy vai trò từng khu vực kinh tế

Thực hiện các nghị quyết của Trung ương về phát triển các thành phần kinh tế, Ninh Bình đã cụ thể hóa bằng nhiều chương trình, kế hoạch hành động, tập trung khai thác hiệu quả nguồn lực của kinh tế nhà nước, kinh tế tập thể và kinh tế tư nhân.

Đối với kinh tế nhà nước, thực hiện Nghị quyết số 79-NQ/TW ngày 6/1/2026 của Bộ Chính trị, tỉnh Ninh Bình tập trung rà soát, nâng cao hiệu quả hoạt động của các quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách; cơ cấu lại vốn nhà nước tại doanh nghiệp giai đoạn 2027–2030; sắp xếp các đơn vị sự nghiệp công lập chưa tự chủ, hoạt động kém hiệu quả.

Hiện Ninh Bình quản lý 22 doanh nghiệp nhà nước, gồm 15 doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ và 7 công ty cổ phần có vốn nhà nước chiếm trên 50%. Trong đó, 19 doanh nghiệp kinh doanh có lãi, 3 doanh nghiệp có lỗ lũy kế. Trên cơ sở đánh giá thực trạng, tỉnh tiếp tục cơ cấu lại vốn, nâng cao hiệu quả quản trị, đồng thời giao chỉ tiêu tăng trưởng hai con số cho các doanh nghiệp nhà nước theo hướng dẫn của Bộ Tài chính.

Đối với kinh tế tập thể, toàn tỉnh Ninh Bình hiện có 1.475 hợp tác xã, gồm 1.147 hợp tác xã nông nghiệp, 235 hợp tác xã phi nông nghiệp và 93 quỹ tín dụng nhân dân; cùng với đó là 3 liên hiệp hợp tác xã và 3.180 tổ hợp tác. Tỉnh Ninh Bình chú trọng hỗ trợ tập huấn, phổ biến chính sách, hướng dẫn thành lập mới, củng cố hoạt động, xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường và ứng dụng khoa học, công nghệ. Qua đó, tạo điều kiện để các hợp tác xã nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh, cải thiện thu nhập cho thành viên và người lao động.

Trong khi đó, kinh tế tư nhân tiếp tục được xác định là động lực quan trọng của tăng trưởng. Thực hiện Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 10-NQ/TU ngày 30/1/2026 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Ninh Bình tập trung cải thiện môi trường kinh doanh, rút ngắn thủ tục hành chính, khuyến khích hộ kinh doanh mở rộng quy mô, chuyển đổi thành doanh nghiệp.

Tuy nhiên, số liệu 10 tháng năm 2026 cho thấy khu vực doanh nghiệp vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Toàn tỉnh Ninh Bình có 4.374 doanh nghiệp thành lập mới, bằng 95% so với cùng kỳ năm trước, với tổng vốn đăng ký 45.602 tỷ đồng, bằng 41% cùng kỳ. Số doanh nghiệp quay trở lại hoạt động đạt 1.182, tăng 10%; trong khi 2.299 doanh nghiệp tạm ngừng kinh doanh có thời hạn và 1.332 doanh nghiệp giải thể, gấp 2,4 lần cùng kỳ.

Tính cả đơn vị trực thuộc, Ninh Bình hiện có 7.018 doanh nghiệp và đơn vị trực thuộc thành lập mới, giảm 2,8%; vốn đăng ký bình quân đạt 10,4 tỷ đồng/doanh nghiệp, giảm 56,8%. Số doanh nghiệp và đơn vị trực thuộc tạm ngừng kinh doanh, giải thể là 5.322, tăng 31,2%.

Những con số này cho thấy, dù hoạt động thành lập mới và quay trở lại thị trường vẫn được duy trì, sức khỏe của khu vực doanh nghiệp còn nhiều áp lực. Đặc biệt, vốn đăng ký giảm mạnh và số doanh nghiệp giải thể tăng là những dấu hiệu cần quan tâm. Vì vậy, bên cạnh khuyến khích thành lập mới, tỉnh cần chú trọng hỗ trợ doanh nghiệp đang hoạt động, tháo gỡ khó khăn về vốn, thị trường và thủ tục hành chính, tạo điều kiện để doanh nghiệp phục hồi và mở rộng sản xuất, kinh doanh.

Cải thiện môi trường đầu tư, nâng cao chất lượng thu hút vốn

Cùng với phát huy nội lực từ các thành phần kinh tế, Ninh Bình đẩy mạnh cải cách hành chính, hoàn thiện hạ tầng và nâng cao chất lượng phục vụ doanh nghiệp, nhà đầu tư.

Đến nay, các thủ tục hành chính trong lĩnh vực đầu tư được tiếp nhận, luân chuyển và xử lý hoàn toàn trên môi trường mạng. Thời gian giải quyết thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư giảm từ 25 ngày xuống 17 ngày; cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư giảm từ 15 ngày xuống 10 ngày; điều chỉnh giấy chứng nhận giảm từ 10 ngày xuống 7 ngày làm việc. Theo kết quả đánh giá Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh năm 2025, Ninh Bình nằm trong nhóm 18 tỉnh, thành phố đứng đầu cả nước và thuộc nhóm 13 địa phương được xếp loại khá.

Trong thu hút đầu tư nước ngoài, tỉnh Ninh Bình chú trọng nâng cao chất lượng dự án, gắn xúc tiến đầu tư với quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội, đẩy nhanh giải phóng mặt bằng và xây dựng hạ tầng các khu, cụm công nghiệp, Khu Đại học Nam Cao. Hoạt động tiếp doanh nghiệp định kỳ và đối thoại với nhà đầu tư cũng được duy trì nhằm kịp thời nắm bắt, tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh.

Kết quả, trong 10 tháng năm 2026, toàn tỉnh Ninh Bình cấp mới 140 dự án đầu tư, gồm 44 dự án có vốn đầu tư nước ngoài (FDI), tổng vốn đăng ký 549,9 triệu USD và 96 dự án trong nước, tổng vốn đăng ký 14.279,7 tỷ đồng.

Cùng thời gian, có 96 dự án điều chỉnh tăng vốn, trong đó 52 dự án FDI tăng thêm 951,5 triệu USD và 44 dự án trong nước tăng thêm 28.259 tỷ đồng. Như vậy, tổng vốn đăng ký cấp mới và điều chỉnh tăng thêm đạt 1.501,4 triệu USD đối với các dự án FDI và 42.538,7 tỷ đồng đối với các dự án trong nước.

Kết quả trên cho thấy Ninh Bình tiếp tục duy trì sức hút đầu tư, không chỉ thông qua các dự án mới mà còn từ nhu cầu mở rộng quy mô của những doanh nghiệp đang hoạt động. Tuy nhiên, để biến nguồn vốn đăng ký thành năng lực sản xuất và giá trị đóng góp thực tế, tỉnh Ninh Bình cần tiếp tục đẩy nhanh giải phóng mặt bằng, hoàn thiện hạ tầng, tháo gỡ vướng mắc về thủ tục và nâng cao hiệu quả đồng hành cùng nhà đầu tư.

Thực tế cho thấy, phát triển kinh tế không chỉ được đo bằng số doanh nghiệp thành lập mới hay quy mô vốn thu hút, mà còn ở hiệu quả hoạt động, khả năng duy trì và mở rộng sản xuất của từng khu vực kinh tế. Việc phát huy vai trò kinh tế nhà nước, củng cố kinh tế tập thể, tạo điều kiện cho kinh tế tư nhân phát triển và nâng cao chất lượng thu hút vốn đầu tư nước ngoài sẽ là những yếu tố quan trọng để Ninh Bình khơi thông nguồn lực, tạo nền tảng cho tăng trưởng nhanh và bền vững.